EXTRACTION | Michał Łuczak

PL

"Urodziłem się, dorastałem i do dziś mieszkam na Górnym Śląsku — w regionie południowej Polski, gdzie od ponad dwustu lat węgiel kamienny wydobywany jest na skalę przemysłową. To krajobraz uformowany przez fedrowanie, osiadanie i nieustanną obecność przemysłu, który wniknął w ziemię i w codzienność jej mieszkańców. 

W moim najbliższym sąsiedztwie wciąż pracuje kopalnia, sięgająca po węgiel z głębokości przekraczającej tysiąc metrów. Druga, po 135 latach działalności, została zlikwidowana kilka lata temu. Cisza, która po niej pozostała, jest pozorna — pod powierzchnią wciąż trwa powolny ruch. Dom, w którym mieszkałem przez kilkanaście lat, wciąż jest wyraźnie krzywy, ale szybko można się do tego przyzwyczaić.

Kilkaset metrów pod miastami zapadają się chodniki drążone dekady temu. Ten proces będzie trwał jeszcze długo, nawet po zamknięciu ostatniej kopalni — ziemia potrzebuje czasu, by dokończyć to, co zaczęła maszyna i wola człowieka. W wielu miejscach wznoszą się ogromne zwałowiska pokopalnianych odpadów — hałdy, które stopniowo porastają rośliny pionierskie. Za kilka lub kilkanaście lat ktoś zechce odzyskać z niej surowce zalegające tam od dekad oraz kruszywo wykorzystywane potem do budowy dróg. Góra zniknie, tak jak znikają kolejne ślady przemysłu, który ją stworzył. 

Zimą powietrze, którym oddychamy, staje się widoczne. Sam przez kilkanaście lat dokładałem do tego swój udział — w piwnicy wspomnianego krzywego domu stał kocioł opalany węglem, który ktoś nazwał na wyrost „ekogroszkiem”. 

Od 1989 roku, od upadku komunizmu, Górny Śląsk pozostaje w stanie nieustannej transformacji. Znaczna część kopalń została już zamknięta — z powodu wyczerpania złóż lub dlatego, że pokłady zalegają zbyt głęboko, by ich eksploatacja miała ekonomiczny sens. Polski rząd zapowiedział niedawno, że ostatnia kopalnia zakończy działalność do 2049 roku. 

Wydobycie jest zapisem wielopoziomowego doświadczenia życia w cieniu kopalni. To zapis  konsekwencji przemysłu górniczego — dla krajobrazu, architektury, powietrza i człowieka." - Michał Łuczak

ENG

"I was born, raised, and continue to live in Upper Silesia, a region of southern Poland where hard coal has been mined for over 200 years. Near my former home, a mine extracts coal from a depth of more than 1,000 meters. A second mine was shuttered a few years ago, after 135 years of operation.

My former house is still visibly crooked, although the inhabitants no longer feel the slant. Outside, the sidewalk sinks into the ground. This process—the result of mining operations hollowing out the earth beneath us—will continue long after the last mine has been sealed. 

Across the street is a spoil tip: a heap of mining waste overgrown with pioneer plants. Eventually, someone will haul it away as raw material for road construction, and the pile will be gone. In winter, you can see the baleful air we breathe. Unfortunately, I did contribute to this myself, for my crooked house had a coal-fired furnace in the basement, which burns what is rosily branded “eco-pea” coal.

Since 1989, when communism collapsed in Poland, Upper Silesia has undergone constant transformation. The majority of the region’s mines have been shuttered because the deposits are exhausted or the seams are too deep to be profitable. The Polish government recently announced that, by 2049, there will be no more coal mines operating in the country.

Extraction is a record of the multilevel experience of living in the shadow of a mine, and a visual representation of mining’s impact on landscape, architecture, the air, and humans." - Michał Łuczak