Pidło | Łukasz Zając

Babcia mawiała, że latem z popękanej ziemi wyłaniają się diabły i że to droga do piekła.

Autor dorastał w pobliżu stawów – sztucznych zbiorników wykopanych ludzką ręką, które z czasem tak płytnnie wtopiły się w krajobraz, że przestały być zauważalne. Przez większość życia nie zwracał na nie uwagi – tak jak nie zauważa się rzeczy, które od zawsze były „na swoim miejscu”. A jednak pamięta głos swojej babci ostrzegającej go przed tym miejscem: Nie wolno ci tam chodzić. Coś ją niepokoiło, jakby w tej wodzie kryło się coś więcej niż tylko odbicie nieba, stare sieci czy szczątki martwych ryb unoszących się na powierzchni.

Stawy stają się powierzchnią, na której ujawnia się to, co zwykle pozostaje w tle – nie jako wyraźny obraz, lecz jako zakłócenie, zniekształcenie, w którym to, co było niewidoczne, nagle zaczyna się ujawniać.

W tej opowieści diabeł nie jest postacią, lecz sposobem rozumienia – językiem, za pomocą którego próbujemy uchwycić to, co wykracza poza nas. Być może właśnie w tej szczelinie, tam, gdzie porządek ulega rozpadowi, a to, co zostało odrzucone, zaczyna się ujawniać, pojawia się coś, co próbujemy nazwać: obcość, której nie sposób odpędzić.

ENG

Grandma used to say that devils would emerge from the cracked earth in summer, and that it was the road to hell.

The author grew up near the ponds - artificial reservoirs carved out by human hands, which over time became so seamlessly integrated into the landscape that they were no longer noticeable. For most of his life, he didn’t pay attention to them - just as one does not notice things that have always been “in their place.” And yet he remembers his grandmother’s voice warning him about that place: You mustn’t go there. Something troubled her, as if there were more to that water than just the reflection of the sky, old nets, or the remains of dead fish floating to the surface.

Ponds become a surface on which things that usually remain in the background are revealed - not as a clear image, but as a disturbance, a distortion in which what was meant to remain invisible suddenly begins to show through.

In this story, the devil is not a character, but a way of understanding - a language through which we attempt to grasp what lies beyond us. Perhaps it is precisely in this crack, where order breaks down and what has been rejected begins to show through, that something comes into view which we try to name: a strangeness that cannot be dispelled.

SZCZEGÓŁY TECHNICZNE / TECHNICAL DETAILS:

Wydawnictwo / Publisher: Rust Publishing

Zdjecia / Photographs: Łukasz Zając

Projekt / Design: Jakub Szachnowski

Układ / Sequence: Jakub Szachnowski

Tekst / Text: Katarzyna Szachnowska

Przygotowanie do wydruku / Prepress/DTP: Jakub Szachnowski

Papier / Papers: Refit Wool Blue, Pergraphica Stormy Grey, Munken Pure

Nadkład / Print run: 300

Data publikacji / Publication date: 2026

ISBN: 978-83-970856-8-8