Rattus Sapiens | Maryia Karneyenka

Rattus Sapiens – „inteligentny szczur” – to projekt autorstwa Maryii Karneyenki, którego tytuł od razu kojarzy się ze współczesną cywilizacją ludzką. Odzwierciedla on główną ideę projektu: pod nami, nad nami, a nawet tuż obok nas zawsze istniała i rozwijała się odrębna cywilizacja istot rozumnych, w dużej mierze nieznana i postrzegana wyłącznie przez pryzmat naszych lęków i uprzedzeń.

Książka zachęca nas do głębokiego spojrzenia w szczurzą norę i porzucenia — przynajmniej tymczasowo — perspektywy gatunku, który „wygrał” walkę ewolucyjną. Zawiera elementy zabawy, mockumentu i opowieści, które mogą nie być prawdziwe, ale mogłyby się wydarzyć. Efekt ten wzmacnia i potęguje tekst końcowy — epilog-refleksja z perspektywy szczurów, stawiający pytanie, czy ludzkość kiedykolwiek naprawdę istniała, czy też jest jedynie mitem.

W harmonii z wizualnym językiem projektu są teksty Tatsiany Zamirovskiej, pisarki o białoruskich korzeniach mieszkającej w Nowym Jorku, która nie tylko dzieli się podobnymi osobistymi doświadczeniami – Tatsiana nazywa siebie ambasadorką szczurów – ale także przedstawia postantropocentryczną perspektywę na naturę interakcji między cywilizacjami ludzi i zwierząt.

ENG

Rattus Sapiens — “the intelligent rat” — is a project by Maryia Karneyenka whose title instantly evokes associations with modern human civilization. It conveys the core idea of the project: beneath us, above us, or even right beside us, there has always existed and evolved a separate sapient civilization, largely unknown and percepted only through the lens of our fears and prejudice.

The book invites us to look deep into the rat’s hole and abandon—at least temporarily—the position of the species that “won” the evolutionary struggle. It contains elements of play, mockumentary, and stories that may not be real but could happen. This effect is reinforced and amplified by the concluding text — an epilogue-reflection from the rats’ perspective questioning whether humanity ever truly existed or if it is just a myth.

In harmony with the visual voice of the project are the texts by Tatsiana Zamirovskaya, a writer with Belarusian roots based in New York, who not only shares a similar personal experience — Tatsiana calls herself an ambassador for rats — but also brings a post-anthropocentric perspective on the nature of interaction between human and animal civilizations.

SZCZEGÓŁY TECHNICZNE / TECHNICAL DETAILS:

Edycja / Edition of: 400 copies in English / 100 copies in Belarusian

Wydawca / Publisher: TAMAKA

Projekt / Designer: Ania Nałęcka-Milach

Tekst / Text: Tatsiana Zamirovskaya

Data wydania / Release date: 2025

Liczba stron / Pages: 132 + 4

Okładka / Cover: hard

Wydruk / Printed by: Poligrafus, Warszawa, Poland

Wymiary / Size: 15 x 23,6 cm

Język / Language: English, Belarusian

ISBN: 978-3-00-083625-1 (EN)

ISBN: 978-3-00-083626-8 (BY)